Serkan ÖZÇALIK'tan Türkiye ve Hayata Dair,serkan space serkan blog türkiye space türkiye blog çanakkale space serkan spor space

Güzel bir öykü sizlerle paylaşmak istedim...

 

Bir gün ülkenin küçük kasabalarından olan Yitan’da şöyle bir haber yayılmış:
- Güzel başkentimizde bir Akıl Okulu varmış. Her kim o okula giderse orada akıl öğretiliyormuş.Herkes bu haberi şaşkınlıkla birbirine anlatıyormuş. Kasabanın en zenginlerinden olan bir adam da bu haberi duyunca kahkahalarla gülmeye başlamış:- Efendim, hayatımda hiç bu kadar komik bir şey duymamıştım. Bir insan akıllıysa akıllıdır. Sonradan akıl kazanılır mı hiç? Olacak şey midir? Duyulmuş mudur?

Görülmüş müdür?Bu adam çok zengin olduğu için çocuklarının hiçbirisini okutmamış. Öyle çok parası varmış ki, istese kasabanın tamamını satın alabilirmiş. Fakat çocuklarına devamlı şöyle diyormuş:- Şükürler olsun çok paramız var. Yine de paramıza para katmalıyız. Ne kadar çok kazanırsak o kadar güçlü oluruz.Çocuklarından biri ise, babasının bu düşüncesine katılmıyormuş. Devamlı:- Babacığım, okumak gibisi var mıdır? diyormuş. Bak ne çok paramız var. Ama bu parayla bilgi satın alamayız. Buna kimsenin de gücü yetmez. Neden okumayı kötü görüyorsun? Adam, çocuğunun bu sözlerini günlerce, gecelerce düşünmüş durmuş. Sabahlara kadar sayıklar olmuş: ‘Akıl okulu? Akıl okulu?’ Bir sabah dayanamamış ve kararını vermiş:- Böyle olmayacak. Şu Akıl Okulu neymiş gidip göreceğim.Adam yolculuk için hazırlanmış. Atına binmiş ve yola koyulmuş.
Günler geçmiş. Geceler geçmiş. Memleketinden ayrılalı tam otuziki gün olmuş. Günün birinde, yolda ağır ağır yürüyen bir ihtiyara rastlamış. İhtiyarın gözleri görmüyormuş. Adam bu ihtiyarın haline acımış. Yanına yaklaşarak:- Ey yolcu, nereye gidiyorsun? diye sormuş.İhtiyar da başkente gitmek istediğini söylemiş. Bunun üzerine adam atından inmiş ve ihtiyarı atına bindirmiş:- Ben de başkente gidiyorum. demiş. Bir günlük yolum kaldı. Birlikte konuşa konuşa gideriz. İhtiyar atın üzerinde, adam yaya yolculuklarına devam etmişler. Şehre vardıkları zaman adam ihtiyara:- İşte başkente geldik, demiş. Burada inebilirsin. Fakat ihtiyar, adama şunları söylemiş:- Madem bir iyilik yaptın, bunun gerisini de getir. Beni şehrin meydanına kadar götür. Ondan sonra var git nereye gideceksen.Adam hiç karşı çıkmamış ve tamam demiş. Beş-on dakika sonra şehrin meydanına gelmişler. Tam bu sırada ihtiyar bağırmaya başlamış:- İmdat!.. Yardım edin. Bu adam atımı çalmak istiyor. Bu garibana yardım elini uzatacak yok mu? İmdat!..Meydandaki insanlar koşa koşa gelmişler onların yanına. İhtiyar kör olduğu için ona acımışlar ve adamı suçlamışlar:- Utanmıyor musun bu yaşta hırsızlık yapmaya! Hem de kör bir adamın atını çalmaya çalışıyorsun. Adam haykırıyormuş:- Hayır yalan söylüyor. Bu at benim. Onu yoldan ben aldım. İhtiyardır, yorulmasın, bir iyilik yapmış olayım, dedim. Bu at benim. Ben hayatımda hırsızlık yapmadım. O yalancıdır.
Fakat gel gelelim insanlar adamı dinlememişler. Atı, kör ihtiyarı ve adamı doğruca şehrin hakimine götürmüşler. Hakim önce kör ihtiyarı, sonra adamı dinlemiş. Ardından da şöyle demiş:- Bana bir baytar, bir nalbant, bir de saraç çağırın. Hemen gelsinler. Bekliyoruz.Adam bu üç kişinin neden çağrıldığını bir türlü anlayamamış. Kimseye de soramamış. Mecburen çağrılanların gelmesini beklemiş. Kısa bir zaman sonra da hep beraber gelmişler. Hakim gelenleri tek tek huzuruna kabul etmiş. Önce baytar alınmış odaya. Hakim ona sormuş:- Ata bak. Bu at hangi memlekete aittir? Baytar şöyle karşılık vermiş:- Çok fazla incelemeye gerek yok. Bu at bu şehirden alınmamış. Yitan yöresine ait bir attır.Adam kendi memleketinin ismini duyunca hayretler içinde kalmış. Bu sefer de hakim nalbantı çağırmış ve ona:- Sen de bu atın nerede nallandığına bak, demiş. Nalbant biraz inceledikten sonra şunları söylemiş:- Bu at burada nallanmamış. Yitan yöresinde atlar böyle nallanır. Bizimkine benzemez.Adam yine şaşırmış. Kendi kendine, ‘Nasıl bilebilirler?’ diye sorup duruyormuş. Hakim son olarak saraca:- Bu atın koşumlarını incele, demiş. Nasıl eyerlenmiş? Saraç hiç beklemeden cevap vermiş:- Efendim, ilk bakışta bizim yöremize ait olmadığı anlaşılıyor. Yitan yöresinin koşum şeklidir.Hakim cevapları aldıktan sonra atın sahibine dönerek:- Evet, sen doğru söylüyordun, demiş. Bu at senin. Artık atını alıp gidebilirsin. İhtiyara da gereken ceza verilecektir. Hiç meraklanma. Fakat adam dayanamayarak hakime sormuş:- Siz böyle bir şey yapmayı nasıl düşündünüz? Bu adamlar, bu atın Yitan yöresine ait olduğunu nereden anladılar? Lütfen bana söyler misiniz bütün bunlar nasıl olabiliyor?Hakim adamın sorusuna gülerek cevap vermiş:- Ben ve bu gördüğün herkes, bu şehirdeki Akıl Okulunu bitirdik. Her şeyi o okulda öğrendik. Orada doğrunun nerede ve nasıl bulunacağı öğretilir.Adam böylece Akıl Okulunun ne anlama geldiğini yaşayarak öğrenmiş. Heyecanla memleketi olan Yitan’a dönmüş. Bütün olanları ailesine ve arkadaşlarına anlatmış. Sonra da bütün çocuklarını bu Akıl Okuluna göndermiş. Anlamış ki, herkeste akıl var, ama onu kullanabilmek için eğitim gerekiyor

Yarın anneler günü... Geçen kutlamadan bu yana nice ananın ciğeri yandı; onların her biri yılın annesi. Ve nice anne de göçüp gitti... Aramızdan ayrılanlara rahmet, geride kalanlara dayanma gücü, sabır dileyelim.

 

*

Bu evrensel gün ülkemizde elli üç yıldır kutlanıyor. Yılın annesi seçilen ilk büyüğümüz Nene Hatun. Yıl 1955. 

 

 Nene Hatun?

 

Tarihimizde kısaca 93 Harbi diye anılan bir savaş vardır: 1877-78 Türk-Rus Savaşı... Nene Hatun, işte bu savaş sırasında Erzurum’da halkın yazdığı ünlü kahramanlık destanı Aziziye Tabyası Savunması’nın yaşayan tek tanığıydı. Yalnızca tanığı mı? O, bir Aziziye kahramanıydı da... Bu özelliği dolayısıyla ilk anneler günümüzde Nene Hatun’a Anneler Annesi unvanı da verilmişti.

 

Nene Hatun, bu unvanları alışından çok kısa bir süre sonra, 22 Mayıs 1955’te, doğum yeri olan Erzurum’da 98 yaşında gözlerini yaşama yumdu.

 

O şimdi, kurtarılması için bir önder olarak savaş verdiği Aziziye Tabyası’nda yatıyor.

 

*

Bugün evrensel bir nitelik kazanmış olan anneler günü nasıl doğmuş?

 

Kısaca şöyle:

 

Yıl 1906. ABD’nin Filadelfiya kentinde yaşayan Ana Jarvis adındaki kız, annesinin ölümüne pek üzülmüş, neredeyse yaşamla olan bütün bağlarını koparmıştır. Bir süre sonra, Jarvis’in bu acısı, onun kafasında güzel bir düşünceye kapı açar: yılın bir gününü annelere ayırmak ve o günü, ayrı kaldığımız annelerimizin anılarıyla süslemek. Jarvis, bu düşüncesini önce arkadaşlarına anlatır; onların da bunu benimsemesiyle hep birlikte kentin belediye başkanına gidip bir anneler günü önerisinde bulunurlar. Belediye başkanı öneriyi pek beğenir ve bu konuda hemen ortak bir girişim başlatılarak güçlü bir kamuoyu yaratılır. Çalışmalar kısa sürede istendiği gibi sonuçlanacaktır: Amerikan Kongresi, mayıs ayının ikinci pazar gününün anneler günü olarak kutlanmasına karar verir.

 

*

Biz anneler gününü kutlamaya başladığımız ilk yıllarda, o gün geldi mi, ilk başta aramızdan ayrılmış olan annelerimizin, ninelerimizin mezarını ziyaret ederdik; hayatta olanlara da bir demet çiçek sunardık. Ne denli doğal olursa o ölçüde değerli sayılırdı bu armağan... Annelerimiz için şiirler söylerdik... Ve şarkılar, türküler okurduk...

 

Sonra sonra, anneler gününe de tecimsel bir nitelik yükledik, onu bir metaya dönüştürdük; her şeyi yapaylığa, maddiliğe indirgediğimiz gibi... Batı’ya benzememek olmazdı.

 

*  *  *

Yıl 1877... Günlerden 7 Kasım... Saatler, günün 8 Kasım’a döndüğü gecenin bir vakti... Erzurum... Yöre halkından çeteci Ermeniler, Aziziye Tabyası'na girerek burayı koruyan   askerleri uykuda yakalayıp kılıçtan geçiriyor... Ölen de öldüren de Osmanlı. Kim bilir, belki de aynı mahallede aynı çeşmeden su içmişler... Ama bir taraf o gece kan içiyor. Ve arkadan gelen Rus askerlerini buyur ediyor Tabya’ya...

 

Bir er baskından yaralı olarak kurtuluyor ve Erzurumlular’a ulaştırıyor bu hayınlığı...

 

Ve sabah ezanının hemen ardından minarelerden dalga dalga yayılıyor acı haber:

 

“– Ey Erzurumlular!... Moskof askeri Aziziye Tabyası'nı ele geçirdi. Bu iş, içimizden çıkan bazı hainlerin yardımıyla olmuştur: Moskof’a, nankör Ermeniler’in çeteleri kılavuzluk etmiştir. Bu kahpeler, uykudaki askerimizi süngüleyerek düşmanı Tabya’ya buyur etmiştir. Ey ahali!  Vatan elden gidiyor...”

 

Peki, ne olacaktı şimdi? Yanıt duyurunun içinde:

 

“–Koşun ey ahali!... Eli silah tutan vatanın imdadına koşsun! Ey ahali!... Eli silah tutan vatanın imdadına koşsun!...”

 

Halk hemen yurt savunmasına kalkar: silahı olan silahını, olmayan baltasını, tırpanını kapmıştır... Ve kazma, kürek, sopa, taş...

 

Kadın-erkek Tabya'ya koşanlar arasında Nene de vardır. Nene, yirmi yaşında taze bir gelin... 

 

*

Nene Hatun...

 

Onu bugün anan var mı? Anneler gününde? Doğum günü bilinmiyor ama ölüm yıldönümünde? Ya Aziziye Savunması’nın yıldönümünde?

 

Onun yüreği Aziziye’de atıyor; bilen var mı?!...